Karel Appel:
(...) Tijdens de Cobra periode (vanaf 1948) schilderde Appel simpele vormen met stevige contourlijnen, opgevuld door felle kleuren. Onderwerpen waren vriendelijke onschuldige kindwezens en fantasiedieren. Hij liet zich daarbij beïnvloeden door de manier waarop geestelijk gehandicapten tekenen en schilderen, iets wat in die tijd revolutionair genoemd mag worden. Het werk van Appel gaf, en geeft nog steeds, vaak aanleiding voor opmerkingen zoals "dat kan ik ook". De stijl van kindertekeningen vult Appel aan met de stijl van maskers uit Afrika. (...)

Bron: Wikipedia NL

• Stromingen 
  • Die Brucke
  • Expressionisme
  • Kubisme
  • Jugendstil en Art Deco
• Kunstenaars
  • Appel, Karel
  • Berghe, Frits van
  • Braque, Georges
  • Kandinsky, Wasily
  • Müller, Otto
  • Permeke, Constant
  • Picasso, Pablo
• Afrika in Westerse kunst
  • Charles Cordier

Constant Permeke:
(...) Permeke legt onder invloed van Picasso en de criticus André de ridder een mooie verzameling aan van zogenaamde 'negerstatuetten'. In tegenstelling to zijn vriend Van den Berghe, die zich onder invloed van de 'negerkunst' tot steeds fantasierijker werk laat opstuwen, is de invloed van de primitieve kunst in het werk van Permeke vooral te zien in zijn beelden die steeds rudimentairder worden.(...)

Bron: Museumkrant Gemeentemuseum Den Haag
2004 # 4

Les Demoiselles d'Avignon (detail)

Bron: Ivo Bouwman 

In 1906 schildert Pablo Picasso (1881-1973) onder invloed van primitieve Afrikaanse kunst het schilderij Demoiselles d'Avignon; het beginpunt van het kubisme. Samen met Georges Braque (1882-1963) ontwikkelt hij in de volgende jaren de meest invloedrijke kunststroming van de 20e eeuw. De centrale gedachte in het kubisme is datje een object het best weergeeft als je het van verschillende kanten tegelijk bekijkt. Vervolgens worden deze verschillende gezichten op het object in een schilderij gecombineerd.

Bron: Frans Liederlmeijer

Jugendstil en Art Deco

In Europa en Amerika ontstond er vanaf 1890 op het gebied van architectuur en kunstnijverheid een nieuwe stijl, die in internationaal verband de Franse benaming 'art nouveau' kreeg, maar in Duitsland 'Jugendstil' heet, in Oostenrijk 'Wiener Sezession' en 'Wiener Werkstätte', in Spanje 'modernista', in Italië 'stile Liberty' en in ons land 'Nieuwe Kunst'. Ondanks de verschillen in naam en verschijningsvorm zijn er grote overeenkomsten, zoals de inspiratie op de natuur, op grote stijlen uit het verleden, de stilering van vorm en decoratie en een fascinatie voor niet-westerse culturen als de Japanse, de Perzische en wat Nederland betreft de Indonesische. 

De kiem van dit alles werd in Engeland gelegd, waar de industrialisatie al aan het eind van de 17e eeuw op gang gekomen was en zich in de 18e en 19e eeuw krachtig verder zou ontwikkelen. Die bracht het kunstambacht tot verval; machines namen de taak over van de traditionele ambachtsman en kunstenaar. 

Mijlpaal voor dit proces was de grote wereldtentoonstelling van 1851 in Crystal Palace in Londen. In dit revolutionaire gebouw van ijzer en glas - de nieuwe materialen van de industriële revolutie - werden de nieuwste industriële producten, meest overgedecoreerd, gepresenteerd naast voorwerpen uit vroegere perioden en objecten uit Azië en Afrika.
De vergelijking viel uit in het voordeel van de laatste omdat zij een eigen tijd en cultuur weerspiegelden; men ontdekte dat simpele voorwerpen, mits goed van vorm en verhoudingen, kunstwaarde konden hebben. Dat schreeuwde min of meer om een rehabilitatie van het westerse kunstzinnige ambacht en het leidde tot het stichten van werkplaatsen, waar handwerkslieden, kunstenaars, architecten en kunstenaars gingen samenwerken om een eigentijdse kunststijl te ontwikkelen

Bron: Kunstbeeld.com

Bron: De Kunstkijker

Ongeveer tegelijkertijd met de Franse Fauvisten waren er in Duitsland schilders, die net als de Fransen, felle kleuren gebruikten en de natuurlijke vormen wijzigden als ze dat nodig vonden om iets te benadrukken. Hun wijze van verbeelden werd sterk beïnvloed door hun gevoelens. Er waren twee groepen Duitse expressionistische schilders in Duitsland: "Die Brücke" en "Der blaue Reiter". "Die Brücke" wilde een verbinding zijn tussen allerlei stromingen. Er werden onnatuurlijke felle kleuren gebruikt en men vond inspiratie in negersculpturen uit Afrika en Japanse houtsneden . 

Otto Müller / die Brücke

Bron: Etnologisch Museum Berlijn

Bron: De kunstkijker

Ongeveer tegelijkertijd met de Franse Fauvisten waren er in Duitsland schilders, die net als de Fransen, felle kleuren gebruikten en de natuurlijke vormen wijzigden als ze dat nodig vonden om iets te benadrukken. Hun wijze van verbeelden werd sterk beïnvloed door hun gevoelens. Er waren twee groepen Duitse expressionistische schilders in Duitsland: "Die Brücke" en "Der blaue Reiter". "Die Brücke" wilde een verbinding zijn tussen allerlei stromingen. Er werden onnatuurlijke felle kleuren gebruikt en men vond inspiratie in negersculpturen uit Afrika en Japanse houtsneden . "Der blaue Reiter" is meer ingetogen en probeerde een link te leggen tussen de zichtbare wereld en de wereld van de geest. Een van de leden was Kandinsky en hij wordt beschouwd als een van de eerste makers van een abstract schilderij . Hij kwam tot die stap bij het zoeken de ware bron van de artistieke schepping. Hij vond dat kleur,lijn en vorm op zichzelf staande algemene waarde had.

www.vanderkraaij.net

terug